Конституция – мемлекеттің жай ғана Негізгі заңы емес, тәуелсіздіктің, қоғамдық келісімнің және азаматтардың ертеңгі күнге деген сенімінің берік іргетасы. Ол мемлекеттік құрылымның басты қағидаттарын айқындап, адам құқықтары мен бостандықтарын бекітеді, қоғам дамуының құқықтық негізін қалыптастырады. Қазіргі өзгерістер кезеңінде мемлекеттік институттарды жетілдіруге, заң үстемдігін нығайтуға және әрбір азаматтың лайықты өмір сүруіне қолайлы жағдай жасауға бағытталған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының маңызы ерекше.
Жаңа Конституцияның қабылдануы Қазақстан тарихындағы маңызды белес болды. Конституциялық өзгерістер адам құқықтарын қорғауға, қоғамның мемлекетке деген сенімін нығайтуға, мемлекеттік органдардың жауапкершілігін арттыруға және азаматтардың қоғамдық өмірге қатысу мүмкіндіктерін кеңейтуге басымдық берілетін мемлекеттік дамудың жаңа кезеңіне жол ашады.
Негізгі заңның мәні құқықтық нормалар шеңберінен әлдеқайда кең. Оның ережелері қоғамдық өмірдің түрлі салаларында – білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау, мәдениет, экономика және жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде көрініс табады. Конституциялық қағидаттар нақты істер, бастамалар мен жобалар арқылы іс жүзінде жүзеге асырылады.
Бұл қағидаттарды іске асыруда өңірлердің рөлі айрықша. Қалалар мен ауылдық елді мекендерді дамыту, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау, әлеуметтік инфрақұрылымды жетілдіру, жастар мен аға буын өкілдерін қолдау мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттары болып саналады.
Біржан сал ауданында халықтың өмір сүру сапасын жақсартуға, әлеуметтік саланы дамытуға және қоғамдық келісімді нығайтуға бағытталған жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. Білім беру, денсаулық сақтау, елді мекендерді абаттандыру, ауыл тұрғындарын қолдау және өскелең ұрпақтың жан-жақты дамуына мүмкіндік жасау мәселелеріне ерекше көңіл бөлінуде.
Басым бағыттардың бірі – білім беру жүйесін дамыту. Балалардың білім алып, тәрбиеленуіне заманауи әрі жайлы жағдай жасау аса маңызды. Өйткені елдің болашағын айқындайтын – жас ұрпақ. Мектепке дейінгі мекемелерді ашу және дамыту, мектептердің материалдық-техникалық базасын жетілдіру, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға қолайлы жағдай жасау білімнің қолжетімділігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Денсаулық сақтау саласын дамыту да маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Жас мамандарды тарту, медицина қызметкерлерін қолдау және әсіресе ауылдық жерлерде медициналық қызметтердің қолжетімділігін арттыру азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз етумен және қоғамның әл-ауқатын нығайтумен тікелей байланысты.
Ауданның қоғамдық өмірінде отбасылық құндылықтарды нығайтуға, ұлттық дәстүрлерді сақтауға және жас ұрпақты тәрбиелеуге бағытталған ұйымдардың қызметі ерекше орын алады. Солардың қатарында Аналар кеңесінің атқаратын рөлі зор. Кеңестің қызметі рухани-адамгершілік тәрбие беру, отбасы институтын нығайту, аға буынға құрметпен қарауды қалыптастыру және ұрпақтар сабақтастығын сақтау мәселелерімен тығыз байланысты.
Отбасы қай заманда да қоғамның негізі болып қала береді. Адам бойындағы ізгілік пен әділдік, өзгеге құрмет, жауапкершілік және Отанға деген сүйіспеншілік сияқты асыл қасиеттердің алғашқы дәні отбасында себіледі. Сондықтан отбасылық дәстүрлерді сақтау, ана мен баланы қолдау, жастарды отансүйгіштікке және өзара сыйластыққа тәрбиелеу мемлекеттің тұрақты дамуы үшін аса маңызды.
Қоғамдық келісімді нығайтуда аға буын өкілдерінің де орны ерекше. Олардың өмірлік тәжірибесі, даналығы, көпжылдық еңбегі мен белсенді азаматтық ұстанымы жастарға үлгі болып табылады. Үлкенге құрмет көрсету, қолдауға мұқтаж жандарға қамқорлық жасау және рухани мұраны сақтау – қоғамды біріктіретін басты құндылықтар.
Қазіргі кезеңде азаматтық жауапкершілікті арттырудың маңызы ерекше. Конституция адамның құқықтары мен бостандықтарын бекітіп қана қоймай, оның қоғам мен мемлекет алдындағы міндеттерін де айқындайды. Заң талаптарын сақтау, өзге адамдардың құқықтарын құрметтеу, қоршаған ортаға жанашырлықпен қарау, қоғамдық өмірге белсенді қатысу – құқықтық мәдениеттің негізін құрайды.
Азаматтардың жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуге белсенді қатысуы халық пен мемлекеттік органдар арасындағы ашық диалогтың дамуына ықпал етеді. Тұрғындармен кездесулер өткізу, өзекті мәселелерді талқылау, өтініштерді қарау және бірлескен шешімдер қабылдау халықтың қажеттіліктерін жан-жақты ескеруге, алдағы жұмыстың басым бағыттарын айқындауға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар мемлекеттің табысты дамуы қоғамның бірлігінсіз, өзара құрмет пен ел болашағына деген ортақ жауапкершіліксіз мүмкін еместігін түсіну маңызды. Конституциялық нормалар күнделікті өмірде сақталып, онда бекітілген құқықтар мен кепілдіктер нақты істер арқылы қамтамасыз етілгенде ғана шынайы мәнге ие болады.
Бүгінде Қазақстанның алдында экономиканы одан әрі дамыту, әлеуметтік тұрақтылықты нығайту, мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру және халықтың өмір сүру сапасын арттыруға байланысты ауқымды міндеттер тұр. Оларды жүзеге асыру мемлекет, қоғамдық институттар және әрбір азаматтың бірлескен күш-жігерін талап етеді.
Жаңа Конституция осы өзгерістердің құқықтық бағдарын айқындайды. Ол мемлекеттік институттарды дамытуға, заң үстемдігін нығайтуға, адам қадір-қасиетін қорғауға, құқықтар мен міндеттер өзара тығыз байланысты қоғам қалыптастыруға негіз болады.
Қазақстанның болашағы әрқайсымыздан басталады. Ол – адал еңбек ету, заңды құрметтеу, отбасына қамқорлық жасау, ұрпақ тәрбиесіне жауапкершілікпен қарау және туған өлкенің тағдырына бейжай қарамау. Осындай күнделікті игі істер арқылы мемлекеттің үлкен жетістіктері қалыптасады.
Жаңа Конституция – еліміздің дамуының құқықтық негізі ғана емес, оның бүгіні мен болашағы үшін баршамызға ортақ жауапкершілікті еске салатын маңызды құжат. Өйткені қуатты мемлекет халықтың бірлігінен, адамға деген құрметтен және әрбір ұрпақтың лайықты әрі бақуатты өмір сүруіне деген ұмтылыстан басталады.
Ақмарал Кенжебаева,
Біржан сал ауданы Қоғамдық кеңесінің төрайымы.
