Дина Акишева

«Референдум–2026» онлайн марафонында Конституциялық Сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов тарихи жаңалықты жариялады. Осы уақытқа дейін тек БАҚ пен әдебиетте қолданылып келген «Ата Заң» ұғымы енді еліміздің бас құжатының ресми мәтінінде бекітілмек. Бақыт Нұрмұхановтың айтуынша, бұрын біз «Ата Заң» сөзін тек мақалалар мен журналдарда ғана қолданатын едік. Ал жаңа жобада бұл ұғым ресми заңнамалық мәртебеге ие болып отыр. — Қазіргі жобаның соңында «біртұтас Қазақстан халқы еліміздің Ата Заңын — Конституциясын қабылдаймыз» деп нақты жазылған. Бұл сөздің артында үлкен мағына мен тарихи салмақ жатыр, — деді Б. Нұрмұханов. Ақпараттық алаңда төраға орынбасары преамбуладағы тағы бір маңызды штрихқа тоқталды. Жаңа жобада «Қазақстан халқы»…

Мемлекеттік басқару академиясы директорының орынбасары Құралай Садықова «Референдум-2026» атты онлайн-марафонда жаңа Конституция жобасы мемлекеттік органдардың халықпен жұмыс қағидатын өзгертетінін айтты. — Ең бастысы, қоғамдық қатынастар құқықтық тұрғыдан реттеле түсті. Әрбір азамат өзінің бостандығы аяқталған жерде, басқа адамның бостандығы мен құқығы басталатынын дұрыс түсіну керек. Ол шектен асып кетуге болмайды. Бұл заң бұзу болып есептеледі, — деді сарапшы. Мемлекеттік басқару академиясы директорының орынбасары жаңа Конституция күнделікті өмірде моральдік қағидаттармен қатар құқықтық қағидаттарды да сақтап жүру әдетін қазақстандықтардың өмір салтына айналдыратынын айтады. — Мұның екінші жағы бар. Құқық нормалары, заңдар әлеуметтік әділдік тұрғысынан қалыптастырылуы керек. Егер мемлекеттік аппарат пен халық арасындағы қарым-қатынас туралы айтсақ, Ата…

Конституциялық реформа — қоғамның мүддесінен және болашақтың сұранысынан туындайтын тарихи қажеттілік. Бұл туралы ҚР Парламенті Сенатының депутаты Руслан Рүстемов «Референдум-2026» онлайн марафоны барысында мәлімдеді. Оның сөзінше, жаңа Ата заң жобасында мемлекеттік биліктің бастауы халық және егемендік екені, сондай-ақ, егемендіктің тасымалдаушысы да халық екені айқын көрсетілген. Мұндау жауапкершілікті қалың ел де сезініп отыр. — Келіп түскен он мыңға жуық өтініштің бәрін де комиссия мүшелері қарастырып, талқылады. Бір мысал келтірейін. Қызылорда облысынан Махамбетәлі Әбдіхамитұлы деген азамат гимннің орнынан «әнұран» сөзін қолдану ұсынысын енгізіп, оның ұсынысы қолдау тапты. Осындай жайттар — халықтың Конституция жобасын талқылауда белсенділік танытқанын көрсетеді. Демек, халық мемлекеттің бағытын өзі айқындайтынын, егемендікке өзі тірек…

Конституция Преамбуласын өзгерту не үшін қажет болды – Ерлан Саировтың пайымы Конституция жобасының Преамбуласы пассионарлық рухта жазылған. Бұл туралы «Референдум-2026» онлайн марафоны барысында Мәжіліс депутаты Ерлан Саиров айтты. – 30 жылдың ішінде заман өзгерді. Жаңа қазақ мемлекеттігін қалайтын жастар пайда болды. Осы уақыт аралығында қазақтың жаңа саяси ұрпағының пайда болуына байланысты Қазақстан Конституциясының Преамбуласын өзгерту қажеттігі туды. Өйткені, 30 жылдың ішінде қазақтың салт-дәстүріне, ежелден келе жатқан пассионарлық күшіне және сонымен бірге қазақтың сол заманда дүниені дүр сілкіндірген пассионарлық күштің мирасқоры екеніне тарихи дәлелдер пайда болды. Бұл тарихи дәлелдерді Негізгі заңға енгізу – бүгінгі таңдағы өмір заңдылығы әрі өте өзекті. Сондай-ақ…

Конституцияның преамбуласы нақты әрі жан-жақты жазылған. Бұл туралы «Референдум-2026» онлайн марафоны барысында саясаттанушы Индира Рыстина айтты. — Преамбуланың не екенін және оны өмірде қалай пайдалануға болатынын қарапайым түрде түсіндіруге болады. Мәселен, мектеп оқушысы «біз кімбіз?» деген сұрақ қойса, оған ел ішінде де, шетелде де Конституцияның преамбуласын көрсету жеткілікті. Себебі онда біздің тарихымыздың бар екені, қандай қоғамда өмір сүріп жатқанымыз және қандай принциптерге сүйене отырып, қандай қоғам құрғымыз келетіні нақты жазылған, — деді ол. Оның айтуынша, преамбула тек кіріспе мәтін ғана емес, елдің ұстанымдары мен бағыт-бағдарын айқындайтын бөлім. — Ең қарапайым түрде айтқанда, онда әділетті Қазақстан қандай болуы керек, қандай тәртіп…

Жаңа Конституция жобасы алдымен қазақ тілінде ұғынықты жазылып, кейін ресми тілге аударылды. Бұл туралы Қазақстан Заңгерлер одағының төрағасы Серік Ақылбай «Референдум-2026» онлайн марафоны барысында айтты. Оның сөзінше, жаңа Ата заң жобасы жастың да, жасамыстың да танымына сай, түсінікті жазылған. Өйткені, конституциялық комиссияының 12 отырысында, одан бөлек көптеген секциялық отырыста филологтар әр әріпке баса мән беріп, мәтіннің сауатты болуын қадағалаған. – Біздің заң техникасы бойынша да, грамматикалық жағынан – қай жағынан алып қарасақ та, өте жетік жазылған. Кімге болса да, түсінікті. Мәселен, преамбуланы бала оқыса да түсінеді. Бірақ бастысы тыңдау емес, оқу керек. Әр адам зейін қойып отырып оқыса, көп нәрсені…

В эти минуты проходит онлайн-марафон «Референдум–2026», посвященный обсуждению проекта новой Конституции. Марафон транслируется в прямом эфире на странице Kazinform в YouTube, а также на официальных страницах республиканских телеканалов в социальных сетях. В рамках онлайн-марафона около 100 спикеров — члены Комиссии по конституционной реформе, представители общественности, юристы, эксперты и гражданские активисты — в течение шести часов будут вести обсуждения на открытой диалоговой площадке. Напомним, 21 января Глава государства подписал Указ о создании Комиссии по конституционной реформе, в состав которой вошли представители депутатского корпуса и представительных органов власти, общественные деятели, политологи. Первое заседание Комиссии, посвященное обсуждению политических реформ, озвученных Главой государства на…

«Референдум-2026» онлайн-марафоны басталды Ата Заңымыздың болашағына арналған «Референдум-2026» атты онлайн-марафон сағат 12:00-де басталды. Онлайн-марафон сағат 18:00-ге дейін Kazinform агенттігінің YouTube арнасында, республикалық телеарналардың және интернет-порталдардың YouTube және Facebook желісіндегі платформалары арқылы трансляцияланады. Марафон аясында 100-ге жуық сарапшы, заңгер, қоғам белсендісі мен мемлекет қайраткерлері сөз сөйлейді. Шара аясында Конституциялық комиссия мүшелері, заңгерлер, сарапшылар және азаматтық белсенділер пікір алмасу алаңында бас қосады. Конституциялық өзгерістердің әр азаматтың өміріне әсері туралы айтылады. Еске салсақ, 11 ақпан күні Қасым-Жомарт Тоқаев Конституциялық комиссия төрағасы – Конституциялық сот төрағасы Эльвира Әзімованы, Конституциялық комиссия төрағасының орынбасары – Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қаринді және Конституциялық комиссия мүшесі – Президенттің құқықтық…

В рамках всенародного обсуждения проекта новой Конституции хочу отметить особую значимость тех направлений, которые напрямую формируют будущее нашей страны — это образование, спорт и здоровый образ жизни. Конституция — это не просто основной закон, это стратегический ориентир развития государства. В проекте новой Конституции особое внимание уделяется правам граждан на качественное образование, доступную медицинскую помощь, поддержку массового спорта и создание условий для укрепления здоровья нации. Сегодня мы ясно понимаем: сильное государство начинается с образованной, физически активной и социально ответственной молодежи. Развитие спортивной инфраструктуры, поддержка детско-юношеского спорта, формирование культуры здорового образа жизни — это инвестиции в будущее страны. Образование, в свою очередь,…

Жаңа Конституциядағы ең маңызды тұстардың бірі – еліміздің егемендігі, тәуелсіздігі, біртұтас мемлекет екені, жерінің бөлінбейтіні және басқару жүйесінің өзгермейтіні туралы норма деп ойлаймын. Бұл – Қазақстанның мемлекет ретінде берік тұрғанын көрсететін басты негіз. Тәуелсіз ел болу – өз шешімімізді өзіміз қабылдау, ішкі және сыртқы саясатта еркін болу деген сөз. Елдің біртұтас болуы – халықтың бірлігін сақтауға және заңдардың бәріне ортақ болуына мүмкіндік береді. Ал аумақтық тұтастықтың бекітілуі – жеріміздің бөлінбейтініне нақты кепіл. Басқару жүйесінің тұрақты болуы да елдегі тыныштық пен тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Бұл нормалар жай ғана сөз емес, елдің қауіпсіздігін және болашағын қорғайтын маңызды қағидалар. Мемлекеттің негізгі бағыты өзгермейтіні…