Конституция – мемлекеттің жай ғана Негізгі заңы емес, ел тәуелсіздігінің, қоғамдық келісім мен азаматтардың ертеңгі күнге деген сенімінің берік іргетасы. Ол мемлекеттік құрылымның басты қағидаттарын айқындап, адам құқықтары мен бостандықтарын бекітеді, қоғам дамуының құқықтық негізін қалыптастырады. Қазіргі жаңғыру мен өзгерістер кезеңінде мемлекеттік институттарды жетілдіруге, заң үстемдігін нығайтуға және әрбір азаматтың лайықты өмір сүруіне қолайлы жағдай жасауға бағытталған конституциялық реформалардың маңызы ерекше.
Жаңа Конституцияның қабылдануы Қазақстан тарихындағы маңызды кезеңдердің бірі болды. Конституциялық өзгерістер мемлекет дамуының жаңа белесін айқындап, адам құқықтарын қорғауға, қоғамның билікке деген сенімін арттыруға, мемлекеттік органдардың жауапкершілігін күшейтуге және азаматтардың қоғамдық өмірге белсенді қатысуына кең мүмкіндіктер ашады.
Ата Заңның маңызы тек құқықтық нормалармен ғана шектелмейді. Оның негізгі қағидаттары білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау, мәдениет, экономика және жергілікті өзін-өзі басқару сияқты қоғамдық өмірдің барлық салаларында көрініс табады. Конституциялық құндылықтар нақты істер, игі бастамалар мен маңызды жобалар арқылы жүзеге асады.
Осы қағидаттарды іске асыруда өңірлердің алатын орны ерекше. Қалалар мен ауылдық елді мекендерді дамыту, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау, әлеуметтік инфрақұрылымды жетілдіру, жастар мен аға буын өкілдерін қолдау – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі.
Біржан сал ауданында да халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға, әлеуметтік саланы дамытуға және қоғамдық келісімді нығайтуға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Әсіресе білім беру, денсаулық сақтау, елді мекендерді абаттандыру, ауыл тұрғындарын қолдау және жас ұрпақтың жан-жақты дамуына жағдай жасау мәселелеріне ерекше көңіл бөлінуде.
Басым бағыттардың бірі – білім беру жүйесін дамыту. Балалардың сапалы білім алып, жан-жақты тәрбиеленуі үшін заманауи әрі қолайлы жағдай жасау аса маңызды. Өйткені елдің ертеңі – бүгінгі жас ұрпақтың қолында. Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарын ашу және дамыту, мектептердің материалдық-техникалық базасын нығайту, ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға қолайлы орта қалыптастыру – білімнің қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадамдар.
Денсаулық сақтау саласын дамыту да өзекті міндеттердің бірі болып қала береді. Жас мамандарды тарту, медицина қызметкерлерін қолдау, әсіресе ауылдық жерлерде медициналық көмектің қолжетімділігін арттыру азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз етумен және қоғамның әл-ауқатын нығайтумен тікелей байланысты.
Ауданның қоғамдық өмірінде отбасы құндылықтарын дәріптеуге, ұлттық салт-дәстүрлерді сақтауға және жас ұрпақты тәрбиелеуге бағытталған ұйымдардың қызметі ерекше орын алады. Солардың бірі – Аналар кеңесі. Кеңестің жұмысы рухани-адамгершілік тәрбиені нығайтуға, отбасы институтының беделін арттыруға, үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету дәстүрін қалыптастыруға және ұрпақтар сабақтастығын сақтауға бағытталған.
Отбасы қай заманда да қоғамның басты тірегі болып қала береді. Адам бойындағы ізгілік, әділдік, жауапкершілік, үлкенге құрмет пен Отанға деген сүйіспеншілік ең алдымен отбасында қалыптасады. Сондықтан отбасылық дәстүрлерді сақтау, ана мен баланы қолдау, жастарды отансүйгіштікке, өзара сыйластық пен адамгершілікке тәрбиелеу – мемлекеттің тұрақты дамуының маңызды шарттарының бірі.
Қоғамдық келісімді нығайтуда аға буын өкілдерінің де рөлі зор. Олардың өмірлік тәжірибесі, даналығы, көпжылдық еңбегі мен белсенді азаматтық ұстанымы жастарға өнеге. Үлкендерді құрметтеу, көмекке мұқтаж жандарға қамқорлық көрсету, рухани мұраны сақтау – халқымызды біріктіретін асыл құндылықтар.
Қазіргі кезеңде азаматтық жауапкершілікті арттырудың маңызы ерекше. Конституция адамның құқықтары мен бостандықтарын бекітумен қатар, оның қоғам мен мемлекет алдындағы міндеттерін де айқындайды. Заң талаптарын сақтау, өзгенің құқығын құрметтеу, қоршаған ортаға жанашырлықпен қарау, қоғамдық өмірге белсенді араласу – құқықтық мәдениеттің негізі.
Азаматтардың жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуге белсенді қатысуы халық пен мемлекеттік органдар арасындағы ашық диалогты дамытуға ықпал етеді. Тұрғындармен кездесулер өткізу, өзекті мәселелерді талқылау, өтініштерді қарау және бірлескен шешімдер қабылдау халықтың қажеттіліктерін тереңірек түсінуге, алдағы жұмыстың басым бағыттарын айқындауға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге мемлекеттің табысты дамуы қоғамның бірлігіне, өзара құрметке және ел болашағына деген ортақ жауапкершілікке тікелей байланысты екенін ұмытпауымыз қажет. Конституциялық нормалар күнделікті өмірде сақталып, заңмен бекітілген құқықтар мен кепілдіктер нақты істер арқылы қамтамасыз етілгенде ғана өзінің шынайы мәніне ие болады.
Бүгінде Қазақстанның алдында экономиканы одан әрі дамыту, әлеуметтік тұрақтылықты нығайту, мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру және халықтың өмір сүру сапасын арттыру бағытында ауқымды міндеттер тұр. Оларды жүзеге асыру мемлекет пен қоғамдық институттардың, сондай-ақ әрбір азаматтың бірлескен күш-жігерін талап етеді.
Жаңа Конституция осы өзгерістердің құқықтық бағдарын айқындайды. Ол мемлекеттік институттарды дамытуға, заң үстемдігін нығайтуға, адам қадір-қасиетін қорғауға және құқық пен міндет өзара үйлесім тапқан қоғам қалыптастыруға негіз болады.
Қазақстанның болашағы әрқайсымыздан басталады. Адал еңбек ету, заңды құрметтеу, отбасыға қамқорлық таныту, бала тәрбиесіне жауапкершілікпен қарау және туған жердің тағдырына бейжай қарамау – ел дамуына қосылатын шынайы үлес. Мемлекеттің үлкен жетістіктері осындай күнделікті игі істерден құралады.
Жаңа Конституция – еліміздің дамуының құқықтық негізі ғана емес, оның бүгіні мен болашағы үшін бәрімізге ортақ жауапкершілікті еске салатын маңызды құжат. Өйткені қуатты мемлекет халықтың бірлігінен, адамға деген құрметтен және әрбір ұрпақтың лайықты әрі бақуатты өмір сүруіне деген ұмтылыстан басталады.
Алма Шайсұлтанова,
Біржан сал ауданының Құрметті азаматы.
